Szkoła Podstawowa nr 7
im. Leona Kruczkowskiego w Olsztynie

Dzwonki

  1. 7:30 – 8:15
  2. 8:20 – 9:05
  3. 9:15 – 10:00
  4. 10:10 – 10:55
  5. 11:05 – 11:50
  6. 12:05 – 12:50
  7. 13:05 – 13:50
  8. 14:00 – 14:45
  9. 14:50 – 15:35
  10. 15:40 – 16:25
SZKOŁA PRZYJAZNA OSOBOM NIEWIDOMYM
stat4u

KSZTAŁTOWANIE I ROZWÓJ MOWY DZIECKA

Mówienie to sprawność, która kształtuje się wolno, a jej rozwój przebiega etapami. Na każdym etapie rozwoju dziecko zdobywa umiejętność koordynowania różnych grup mięśni potrzebnych do wytworzenia mowy artykułowanej. Każdy etap w rozwoju mowy pojawia się w określonym cza¬sie i przyjmuje się to za normę rozwojową.

OKRES MELODII

Od narodzin do 3. miesiąca życia dziecko:

  • płaczem sygnalizuje swoje potrzeby;
  • około 6. – 8. tygo¬dnia życia poja¬wia się tzw. uśmiech spo¬łeczny;
  • reaguje na dźwięki;
  • gimnastykuje narządy mowne: cmoka, ssie, wysuwa język, otwiera buzię.

Od 3. do 6. miesiąca życia dziecko:

  • głuży – to etap rozwojowy poprzedzający gaworzenie. Głużenie to odruch bezwarunkowy służący przede wszystkim ćwiczeniu artykulatorów. To także rodzaj próby głosu, przygotowanie się do świadomej komunikacji;
  • rozpoznaje różnicę między gniewnym a przyjaznym głosem;
  • gimnastykuje narządy mowne.

Od 6. do 12. miesiąca życia dziecko:

  • gaworzy – powtarza pojedyncze sylaby, zbitki lub całe ciągi sylab (niekiedy wydawać się może, że maluch wypowiada znane nam słowa, np. ta, ta, ba, ba, ma, ma ). To ćwiczenie słuchu i pamięci – dziecko powtarza zasłyszane w otoczeniu dźwięki, zaczyna kojarzyć je z osobami i przedmiotami z otoczenia;
  • maluch bawi się swoim głosem;
  • rozpoznaje nazwy częściej widzianych przedmiotów;
  • wykonuje gesty takie jak klaskanie dłońmi;
  • krzyczy, by zwrócić na siebie uwagę;
  • pod koniec pierwszego roku maluch reaguje na swoje imię oraz wypowiada jedno lub dwa słowa;
  • powtarza własne i cudze słowa (mogą mieć formę poprawną lub strzępków wyrazu).

OKRES WYRAZU

Od 1. do 2. roku życia dziecko:

  • wypowiada swoje pierwsze słowa: mama, tata, baba;
  • używa samogłosek (z wyjątkiem nosowych): a, o, u, i, y, e, oraz spółgłosek: p, b, m, t, d, n, k, ś, czasem ć;
  • głoski trudniejsze zastępuje łatwiejszymi lub opuszcza je (na początku wyrazu), a grupy spółgłoskowe upraszcza;
  • rozumie i nazywa wiele przedmiotów;
  • używa słów o uproszczonej budowie.

OKRES ZDANIA

Między 2. i 3. rokiem życia dziecko:

  • znacznie poprawia jakość wypowiedzi;
  • używa bogatszego słownictwa;
  • wymawia już większość głosek, choć są one jeszcze często zniekształcane;
  • wymawia samogłoski: a, o, u, e, i, y, oraz spółgłoski: p, pi, b, bi, m, mi, f, fi, w, wi, ś, ź, ć, dź, ń, ki, gi, k, g, ch, t, d, n, l;
  • pojawiają się: s, z, c, dz;
  • r jest najczęściej zastępo¬wane przez l, a niekiedy j (nie jest to jednak pożądana sytuacja) . Jeśli maluch dłużej niż 2 – 3 miesiące wymawia w ten sposób, warto wybrać się do logopedy, aby pomógł wywołać l, dlatego że l i r mają to samo miejsce artykulacji;
  • mówi zdaniami zbudowanymi z 2 – 3 wyrazów;
  • opowiada o tym, co się dzieje „tu i teraz”;
  • reaguje na polecenia i pytania;
  • jego mowa powinna być zrozumiała dla otoczenia.

OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ

W okresie od 3. do 4 . roku życia dziecko:

  • wchodzi w okres pytań i stale je zadaje;
  • buduje zdania i opowiada historyjki;
  • dziecko trzyletnie zna około 500 słów i składa cztero-, pięciowyrazowe zdania;
  • wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski: m, mi, b, bi, p, pi, f, fi, w, wi, k, ki, g, gi, ch, chi, ś, ź, ć, dź, ń, t, d, n, ni, l, li, j, ł, s, z, c, dz;
  • w izolacji większość głosek powtarza prawidłowo, w mowie spontanicznej zastępuje je łatwiejszymi.

W okresie od 4. do 5. roku życia dziecko:

  • zazwyczaj wypowiada się w sposób zrozumiały dla osób spoza otocze¬nia;
  • umie przekazywać informacje;
  • może zacząć wymawiać głoskę r, czasem sz, ż, cz, dż;
  • potrafi opowiadać o wydarzeniach;
  • zadaje pytania;
  • potrafi budować zdania złożone.

W okresie od 5. do 6. roku życia dziecko:

  • mówi niemal tak dobrze jak dorośli;
  • ma bogate słownictwo;
  • często robi błędy w odmianie niektórych wyrazów;
  • utrwala wymowę głosek: sz, ż, cz, dż i r;
  • stale rozwija słownictwo.

W 7. roku życia dziecko:

  • powinno już mieć w pełni rozwiniętą mowę;
  • powinno prawidłowo wypowiadać wszystkie głoski;
  • systematycznie wzbogacać słownictwo.

Przy okazji wymiany uzębienia dziecko może zacząć seplenić. Ta chwilowa wada wymowy powinna automatycznie ustąpić w momencie zapełnienia ubytku nowym zębem. Jeśli wada nie ustępuje, należy skontaktować się z się logopedą.